دانستی‌های قهوه

هرآنچه باید درباره‌ی قهوه دانست

هدف از مقاله‌ی پیش‌رو تقویت آگاهی عموی و ترویج فرهنگ قهوه نوشی تخصصی است؛ که در آن به پاره‌ای از تاریخچه‌ی قهوه و انواع آن می‌پردازیم. گرچه که تاریخچه‌ی قهوه همواری بحثی پر چالش بوده و نمی‌توان تاریخی موثق برای آن در نظر گرفت، اما بدون شک دانش آن در درک روند تکامل و شکل‌گیری در طول سالیان بی‌تاثیر نخواهد بود.

تاریخچه‌ی قهوه

معروف است چوپانی به اسم کالدی که در زبان عربی خالد تلفظ می‌شود، در یکی از روزها که بزهای خود را به چراگاه برد، برای اولین بار با میوه‌ی قهوه مواجه شد. کالدی متوجه شد که دام‌هایش، از درختانی بوته‌ای شکل، میوه‌ی قرمز رنگی را می‌خورند. او نیز تصمیم گرفت طعم این میوه‌ی جدید را امتحان کند و بیش‌ترین چیزی که توجهش را جلب کرد، انرژی مضاعفی بود که با خوردن قهوه به دست آورد؛ و بدین شکل در قرن هشتم میلادی، داستان قهوه، این نوشیدنی پرطرفدار آغاز شد.

با گذر زمان شکل و روش استفاده ازین میوه‌ی تازه کشف شده تغییر کرد و تا مدت‌ها در تهیه غذا و سوپ‌های مختلف از آن استفاده می‌شد؛ تا اینکه اتفاقی ساده مانند ته گرفتن سوپ، انسان‌ها را متوجه دیگر کارکرد‌های این میوه کرد.

دانه‌ی سبزرنگ قهوه داخل میوه‌ی آن قرار دارد و در اثر حرارت، برشته شده، به رنگ قهوه‌ای و سپس به رنگ سیاه تغییر رنگ می‌دهد. البته مرحله‌ای که رنگ دانه سیاه شده، زمانی‌است که دانه‌ی قهوه سوخته محسوب می‌شود. دانه‌ی قهوه قبل از آنکه به رنگ قهوه‌ای درآید، صدایی مانند ترکیدن پاپ‌کورن تولید می‌کند. در این مرحله دانه‌ی قهوه‌ی خام، پخته یا برشته شده‌است. این اتفاق (همان ته گرفتن ساده‌ی سوپ…) شروع جدیدی برای کشف دیگر جلوه‌های میوه‌ی قهوه بود.

با گذر زمان و شکل‌گیری روش‌های دم‌آوری، قهوه در کنار دمنوش‌ها مانند چای به عنوان نوشیدنی سرو می‌شد. تا مدت‌ها مردم قهوه را به دلیل انرژی بسیار آن پس از نوشیدن، مایعی جادویی می‌شناختند. اما با پیشرفت‌هایی که در علم و این صنعت رخ داد، متوجه حضور کافئین که دلیل و منبع اصلی این انرژی و بالا رفتن ضربان قلب است، شدند.

در هر صنعتی، اولین‌ها تاثیر به‌سزایی در رشد صنعت و پیشرفت آن داشته‌اند. در صنعت قهوه اولین دستگاه دم‌آوری که چیزی شبیه به دستگاه دم‌آوری قهوه ترک است، در حدفاصل قرن هشتم تا قرن سیزدهم ساخته شد؛ اما متاسفانه اطلاعات دقیقی از اینکه اولین دستگاه دم‌آوری قهوه به چه صورت بوده پیدا نشده است.

از اولین قهوه‌خانه‌های به وجود آمده می‌توان به قهوه‌خانه‌ای در دمشق (سال 1530) و دیگری در ونیز (سال 1573) اشاره نمود. صادرات قهوه نیز در سال 1715 توسط اتومن‌ها در اروپا، از جزیره‌ی بوربن، رنیون و بعضا از ترکیه به فرانسه به طور رسمی آغاز شد.

امروزه در کل دنیا چیزی بالغ بر 140 میلیون نفر در زمینه‌ی قهوه، از تولید تا ارائه‌ی آن مشغول به کار هستند. همچنین در چند دهه‌ اخیر، قهوه به یکی از پرسودترین تجارت‌های دنبا تبدیل شده و مراحل تولید تا فروش و دم‌آوری آن به صورت چرخه‌ای عظیم هر روزه در جریان است. اما فراموش نکنید که شایعاتی چون دومین نوشیدنی پس از آب و یا پرفروش‌ترین مایع بعد از نفت (!!!) که به قهوه نسبت داده می‌شود، به طور کامل رد می‌شوند.